Blog

Immateriële Schade Mijnbouw

De gevolgen van gaswinning in Groningen en delen van Drenthe en Friesland zijn al jaren zichtbaar in beschadigde woningen en scheuren in muren. Maar naast deze tastbare schade bestaat er ook een andere, minder zichtbare maar minstens zo ingrijpende schade: immateriële schade door mijnbouw. Denk aan psychische klachten, aanhoudende stress, gevoelens van onveiligheid en spanningen binnen de samenstelling van het huishouden.

Veel huiseigenaren voelen zich niet gehoord en raken gefrustreerd door de trage afhandeling van schadeprocedures. Sommigen leven al jarenlang in onzekerheid over de staat en toekomst van hun woning. Dit alles kan leiden tot mentale belasting, burn-outklachten, angsten of zelfs depressieve symptomen. Daarom is in 2023 de regeling voor immateriële schade in het leven geroepen door het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Een belangrijke erkenning van het feit dat aardbevingsschade meer is omvat dan alleen een kapotte muur of een doorgezakt plafond.

Maar wat houdt immateriële schade eigenlijk in? Voor wie is de vergoeding bedoeld? Hoe werkt het aanvraagproces en wat kun je doen als jouw aanvraag wordt afgewezen? In deze blog leggen we het stap voor stap uit inclusief hoe Loket Bevingsschade jouw aanspreekpunt blijft voor materiële schade, zoals fysieke schade aan je woning.

Wat is immateriële schade mijnbouw?

Immateriële schade bij mijnbouw verwijst naar schade die niet zichtbaar of tastbaar is, maar wel degelijk een grote impact heeft op het leven van bewoners en woningeigenaren in het aardbevingsgebied. Denk aan psychische klachten, gevoelens van angst of onveiligheid, slaapstoornissen, stress of een verstoorde gezinssituatie als gevolg van langdurige onzekerheid over je woonsituatie.

Waar materiële mijnbouwschade zich uit in scheuren, instortingsgevaar of bouwkundige gebreken, is immateriële schade emotioneel en psychisch van aard. Veel mensen hebben jarenlang in een omgeving gewoond waarin zij zich machteloos voelden. Meldingen werden niet serieus genomen, schade werd niet erkend, of herstel bleef uit. Deze opeenstapeling van frustratie en spanning is niet zonder gevolgen.

Voorbeelden van immateriële schade:

• Chronische stress en psychische klachten
  
• Slaapproblemen door angst voor nieuwe bevingen
  
• Relatieproblemen door langdurige stress over woonsituatie
  
• Verlies van vertrouwen in overheid of instanties
  
• Sociaal isolement of schaamte over woningtoestand
  

Het IMG erkent dat deze vorm van schade door mijnbouw net zo zwaar kan wegen als fysieke schade. Daarom is er sinds kort een regeling die financiële compensatie biedt aan bewoners die aantoonbaar psychisch letsel hebben opgelopen door de gevolgen van gaswinning en aardbevingsschade.

Voor wie is emotionele schade aardbeving?

Niet iedereen die zich onveilig voelt komt automatisch in aanmerking voor een vergoeding voor emotionele schade door mijnbouw. De regeling is bedoeld voor mensen die binnen bepaalde postcodegebieden wonen (of woonden) en waarvan aannemelijk is dat zij psychisch zijn belast door de gevolgen van bevingsschade. Dit kan zowel individueel zijn, als onderdeel van een gezin.

De belangrijkste voorwaarden zijn:

• Je hebt langer dan een jaar gewoond in een postcodegebied dat in aanmerking komt voor deze regeling.
  
• Je kunt verklaren hoe de aardbevingsschade heeft geleid tot psychische of emotionele klachten.
  
• Je hoeft geen medische verklaring te overleggen, maar een eigen verklaring of een verklaring van een hulpverlener wordt wel meegenomen in de beoordeling.
  

De regeling geldt voor bewoners van het gaswinningsgebied, voornamelijk in de provincies Groningen en Drenthe. In het bijzonder gaat het om bewoners van dorpen zoals Loppersum, Appingedam, Bedum, Zuidhorn, Winsum, en delen van Assen en Norg.

De vergoeding kan oplopen tot enkele duizenden euro’s per persoon. Dit is afhankelijk van onder andere:

• Hoelang je er woonde
  
• De intensiteit van de schade
  
• De persoonlijke impact die je hebt ervaren
  

Hoewel het indienen van de aanvraag relatief laagdrempelig is, blijkt in de praktijk dat veel mensen niet goed weten hoe ze hun verhaal moeten onderbouwen. Daarbij komt dat de interpretatie van ‘psychische belasting’ per beoordelaar kan verschillen.

Immateriële schade mijnbouw aanvragen: hoe werkt het?

De regeling voor immateriële schade bij aardbevingen is onderdeel van het bredere schadevergoedingsbeleid van het IMG. Het aanvraagproces verloopt grotendeels digitaal via het MijnSchade-portaal van het IMG.

Zo werkt het:

1. Inloggen met DigiD
   Je meldt je aan op het portaal van het IMG met je DigiD.
   
2. Selecteer “immateriële schade”
   Kies de juiste regeling en vul de gevraagde persoonsgegevens en adresgegevens in.
   
3. Geef een verklaring
   In je eigen woorden leg je uit wat de impact van de mijnbouwschade op jouw leven is geweest. Denk aan mentale belasting, angst, onrust of andere psychische gevolgen.
   
4. Bijlage toevoegen (optioneel)
   Je kunt een brief van je huisarts, psycholoog of maatschappelijk werker toevoegen. Dit is niet verplicht, maar kan je aanvraag versterken.
   
5. Beoordeling door het IMG
   Binnen 8 tot 12 weken krijg je schriftelijk bericht of je aanvraag is goedgekeurd. Je ontvangt dan het toegekende bedrag, zonder dat je verdere verantwoording hoeft af te leggen.
   
6. Bezwaar mogelijk bij afwijzing
   Als je aanvraag wordt afgewezen, kun je binnen zes weken bezwaar maken. Hierbij is het belangrijk om je verhaal opnieuw te onderbouwen.
   

Hoewel het proces op papier eenvoudig klinkt, blijkt in de praktijk dat veel mensen het lastig vinden om hun emotionele verhaal goed te verwoorden. Daarom is het aan te raden om eventueel hulp te vragen aan een vertrouwenspersoon of psycholoog bij het opstellen van de verklaring.

Immateriële schade mijnbouw afgewezen: wat nu?

Is jouw aanvraag voor immateriële schade door mijnbouw afgewezen? Dat is natuurlijk teleurstellend, zeker als je het gevoel hebt dat jouw situatie niet serieus wordt genomen. Gelukkig zijn er dan nog stappen die je kunt zetten.

Mogelijke redenen voor afwijzing:

• Je adres valt (nog) niet binnen het erkende bevingsgebied
  
• De verklaring was onvoldoende concreet of onderbouwd
  
• Er is onduidelijkheid over je woonsituatie of verblijfstermijn
  
• Je hebt onvoldoende persoonlijke impact aangetoond
  

In veel gevallen is het mogelijk om bezwaar te maken. Hierbij is het van belang dat je je verhaal nog duidelijker uiteenzet, eventueel ondersteund met:

• Een nieuwe schriftelijke verklaring
  
• Een brief van je huisarts of therapeut
  
• Schriftelijke verklaringen van gezinsleden of buren
  

Je dient bezwaar in via MijnSchade of schriftelijk. De beslissing op bezwaar duurt gemiddeld 8 weken. Wordt je bezwaar opnieuw afgewezen, dan kun je nog in beroep gaan bij de rechtbank. Dit klinkt zwaar, maar in sommige gevallen is het zeker de moeite waard – vooral als het gaat om ernstige psychische belasting.

Bij juridische of inhoudelijke vragen kun je contact opnemen met organisaties zoals het Juridisch Loket of een maatschappelijk werker in je regio.

Hoe kan Loket Bevingsschade helpen bij immateriële schade?

Bij Loket Bevingsschade zijn we gespecialiseerd in het begeleiden van woningeigenaren bij hun aanvraag voor materiële schade: denk aan scheuren in muren of waardedaling van woningen als gevolg van aardbevingsschade.

Wij behandelen dus geen aanvragen voor immateriële schade. Deze procedure loopt direct via het IMG. Dat betekent echter niet dat we je helemaal niet kunnen helpen. In tegendeel:

• Als jouw immateriële schade samenhangt met langdurige materiële schade, kunnen wij jou ondersteunen bij het verhalen van die fysieke schade.
  
• Wij helpen bij bezwaarprocedures voor schade die ten onrechte is afgewezen, of waarvan de vergoeding te laag is vastgesteld.
  
• Door jouw materiële dossier sterk op te bouwen, vergroot je indirect ook de kans dat een aanvraag voor immateriële schade serieuzer wordt genomen.
  

Een goed onderbouwd materieel schadedossier versterkt jouw totale verhaal. Daarom raden wij altijd